Çocuklarda yavaş büyümenin nedeni açıklandı

Her yaşta ortaya çıkabilen çölyak hastalığı çocuklarda; büyüme geriliği, boy kısalığı, iştahsızlık, uykusuzluk hatta aşırı mızmızlık gibi durumlarla kendini belli edebiliyor. Çocuk Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. M. Ayşe Selimoğlu, çölyak hastalığı ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi.

Her yaşta ortaya çıkabilen çölyak hastalığı çocuklarda; büyüme geriliği, boy kısalığı, iştahsızlık, uykusuzluk hatta aşırı mızmızlık gibi durumlarla kendini belli edebiliyor. Çocuk Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. M. Ayşe Selimoğlu, çölyak hastalığı ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi.

Organlarda hasara neden olabilir

Çölyak hastalığı buğday, arpa ve çavdarda bulunan gluten isimli maddenin tetiklediği, hastalığa genetik yatkınlığı olan bireylerde gelişen ve başta ince bağırsak olmak üzere birçok organı etkileyebilen bir hastalıktır. Hastalığın ortaya çıkmasında genetik faktörler etkili olduğu gibi çevresel faktörlerin de etkisi olduğu düşünülmektedir. Hastalık ince bağırsaklarda hasar oluşturarak gıdaların sindirim ve emilimini bozabilmekte ve buna bağlı olarak vücut için gerekli bazı besin maddelerinin eksiklikleri gelişebilmektedir.

Çölyak hastalığının dünya üzerindeki her 100-150 kişiden birisini etkilediği düşünülmektedir. Ülkemizde çocuklarda yapılan tarama çalışmalarında da benzer sonuçlar bulunmuştur.

Çocuklarda;
• İshal
• Büyüme geriliği
• Gaz ve karın şişliği
• Tekrarlayan karın ağrıları
• Halsizlik ve iştahsızlık
• Kilo kaybı veya kilo alamama
• Boy kısalığı
• Kemik erimesi
• Ergenlik gecikmesi
• Tedaviye dirençli kansızlık
• Yaygın diş çürükleri, saç dökülmesi ve deri döküntüleri
• Tedaviye dirençli kabızlık
• Karaciğer testlerinde bozukluk
• Aşırı mızmızlık ve uyku bozuklukları çölyak hastalığının belirtisi olabilir.

Sessiz çölyak hastalığına karşı dikkatli olun
Çölyak hastalığı bazen yavaş yavaş gelişen belirtiler, bazen de ani bulgularla ortaya çıkabilir. Hatta bazen hiç belirti vermeden yıllarca sessiz kalabilir. Tip 1 diyabet ve tiroit hastalıklarına sessiz Çölyak hastalığı eşlik ediyor olabilir. Çölyak hastalığı kuşkusu varsa ilk olarak kan testleri ile tarama yapılır.

Çölyak hastalığı varsa çocuğunuzu glutenli gıdalardan uzak tutun
Çölyak hastalığının tek tedavisi, hastalığa neden olan glutenin beslenme düzeninden çıkartılmalıdır. Buğday, çavdar ve arpa içermeyen gıdalar tüketilmelidir. Az miktarda glutenle beslenme asla çözüm sağlamaz, mutlak bir kaçınma gereklidir. Hastalığın kendisi için ilaç tedavisi bulunmamaktadır.

Tedavi edilmeyen çölyak hastalığı ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir

Glutensiz diyete tam uyulması halinde hastalık tamamen düzelir. Tedavi edilmezse belirti ve bulgular ağırlaşarak devam eder. Çocuklukta olmasa bile ileri yaşamda erken kemik erimesi yaşanabilir, üreme fonksiyonunda sorunlar olabilir. Diyete uymayan hastalarda başta bağırsak kanseri olmak üzere kanser riski ve ölüm oranları yükselir. Bu riskler tesadüfen saptanan sessiz Çölyak hastalığı için de geçerlidir; bu çocuklar da diyet tedavisi almalıdır.

Anne sütü koruyucu olabilir
Çölyak hastalığını önleyecek kesin bir yöntem bilinmese de ilk 6 ay tek başına anne sütü ve anne sütü alırken 6. ayda başlanan az miktarda gluten de içeren sağlıklı tamamlayıcı beslenme pratiklerinin koruyucu olduğuna dair veriler bulunmaktadır.